„Opuszczone – Ratowane greckokatolickie zespoły cerkiewne południowo-wschodniej Polski”

„Opuszczone – Ratowane greckokatolickie zespoły cerkiewne południowo-wschodniej Polski”

„Opuszczone – Ratowane greckokatolickie zespoły cerkiewne południowo-wschodniej Polski” to wydarzenie o charakterze non-profit, którego celem jest zwiększenie świadomości dotyczącej sytuacji opuszczonych świątyń południowo-wschodniej Polski i możliwości ich ratowania. W ramach wydarzenia w październiku 2013 roku, w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 5, zorganizowana będzie wystawa plenerowa i konferencja naukowa. Zebrany materiał zostanie zamieszczony na stronie www.cerkwie.org.

Celem tych działań jest zwrócenie uwagi na wciąż liczne opuszczone cerkwie greckokatolickie, znajdujące się w południowo-wschodniej Polsce, na terenie należącym do historycznej Greckokatolickiej  Eparchii Przemyskiej. Są to często cenne obiekty, niejednokrotnie wpisane do rejestru zabytków, ale pozbawione opiekunów i funkcji – dlatego wiele z nich niszczeje na naszych oczach.

Wystawa
Na wystawie zaprezentowanych zostanie 35 cerkwi opuszczonych, 16 cerkwi, które – niegdyś opuszczone – w ciągu ostatnich kilkunastu lat zostały wyremontowane (lub obecnie trwają w nich prace remontowe) i uzyskały nową funkcję; a także 8 cerkwi wpisanych w tym roku na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Równocześnie, dla ukazania szerszego kontekstu, zaprezentowana będzie mapa obrazująca wszystkie cerkwie znajdujące się obecnie na tym obszarze. Wiele z tych obiektów zatraciło swą pierwotną funkcję, ale przetrwały i są śladem po wielokulturowości tego obszaru Polski.

Wystawa będzie bazować głównie na aktualnych zdjęciach zespołów cerkiewnych, w tym – w miarę możliwości – zdjęciach z wnętrza, dzwonnic, jak również zdjęciach nagrobków z cmentarzy, znajdujących się bardzo często przy świątyniach. W przypadku niektórych obiektów pokazane będą także archiwalne zdjęcia uzyskane z Fototeki Naziemnej Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie. Prezentacja cerkwi ratowanych będzie wzbogacona o krótką charakterystykę problemów, z którymi trzeba było się zmierzyć, aby uratować cerkiew, w miarę możliwości napisaną przez osoby, które podjęły się tego zadania. Celem jest pokazanie, że często – wbrew pozorom – nie są to działania przekraczające nasze możliwości. Ważne jest jednak, aby znaleźć dla tych obiektów funkcję i stałą opiekę.
Włączenie do wystawy ośmiu drewnianych cerkwi wpisanych w tym roku na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO ma podkreślić, że świątynie te – których forma od wieków wrosła w krajobraz i jest z nim nierozerwalnie związana – są atutem tych terenów.

Wystawa jest tak pomyślana, aby można ją było zaprezentować w różnych miastach, zwłaszcza w plenerze, w miejscach ogólnodostępnych. Pierwszym miejscem ekspozycji będzie dziedziniec Akademii Sztuk Pięknych przy ul. Krakowskie Przedmieście 5 w Warszawie. Wernisaż odbędzie się 10 października 2013 r. o godz. 17.00.

Wystawa czynna będzie w dniach 11 – 25 października 2013 r. w godzinach 7.00 – 21.00. Wstęp bezpłatny.

Uzupełnieniem wystawy będzie folder – mapa, zachęcający do wyruszenia w podróż szlakiem cerkwi.

Patronat Honorowy nad wydarzeniem objęli
Arcybiskup Jan Martyniak, Metropolita Przemysko-Warszawski obrządku greckokatolickiego
Prof. dr hab. Markijan Malskyj, Ambasador Ukrainy
Prof. Adam Myjak, Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
Narodowy Instytut Dziedzictwa
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie

Autorzy
Idea wydarzenia i projekt wystawy – Monika Rzepiejewska w ramach tematu badawczego „Studium naukowo-badawcze nad polskim pejzażem kulturowym” prowadzonego na Wydziale Architektury Wnętrz ASP w Warszawie przez prof. Piotra Perepłysia oraz – od czerwca 2013 r. – inż. arch. Dariusza Śmiechowskiego
Teksty do wystawy – Stanisław Kryciński
Współczesne fotografie – Monika Rzepiejewska, Bartosz Miller, Wojciech Pysz, Stanisław Kryciński
Mapa cerkwi – Aleksandra Rzepiejewska, Monika Rzepiejewska

Zadanie dofinansowane jest z dotacji na utrzymanie potencjału badawczego.

Share via email